Chuyển tới nội dung

BKACAD

Trang chủ / Chứng chỉ & Luyện thi / Kubernetes Cluster là gì? Tìm hiểu Control Plane và Worker Node

Kubernetes Cluster là gì? Tìm hiểu Control Plane và Worker Node

Trong các hệ thống công nghệ thông tin hiện đại, việc triển khai và vận hành ứng dụng không còn giới hạn trên một máy chủ duy nhất. Khi doanh nghiệp phát triển nhiều ứng dụng, sử dụng kiến trúc Microservices hoặc cần phục vụ lượng người dùng lớn, hạ tầng phải có khả năng mở rộng, phân phối tài nguyên và duy trì hoạt động ngay cả khi một số thành phần gặp sự cố.

Kubernetes được phát triển để giải quyết những yêu cầu này thông qua cơ chế điều phối Container. Thay vì quản lý từng Container riêng lẻ trên từng máy chủ, Kubernetes cho phép tổ chức các tài nguyên thành một hệ thống thống nhất gọi là Kubernetes Cluster.

Tuy nhiên, để triển khai và quản trị Kubernetes hiệu quả, người học cần hiểu rõ kiến trúc bên trong Cluster, đặc biệt là vai trò của Control Plane và Worker Node. Đây là hai thành phần nền tảng quyết định cách Kubernetes tiếp nhận yêu cầu, phân phối Workload, giám sát trạng thái và duy trì hoạt động của ứng dụng.

Vậy Kubernetes Cluster là gì, Control Plane và Worker Node khác nhau như thế nào, các thành phần trong Cluster phối hợp ra sao? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết kiến trúc Kubernetes, nguyên lý hoạt động và những kiến thức quan trọng đối với người theo đuổi lĩnh vực DevOps, Cloud Computing hoặc quản trị Kubernetes.

1. Kubernetes Cluster là gì?

Kubernetes Cluster là tập hợp các máy chủ vật lý hoặc máy ảo được kết nối và quản lý bởi Kubernetes nhằm triển khai, vận hành và điều phối các ứng dụng Container. Thay vì mỗi máy chủ hoạt động như một môi trường độc lập, Kubernetes tổ chức chúng thành một hệ thống thống nhất, nơi tài nguyên tính toán, mạng và lưu trữ được quản lý thông qua các API và cơ chế điều phối chung.

Một Kubernetes Cluster thường bao gồm Control Plane và một hoặc nhiều Worker Node. Control Plane đảm nhiệm việc quản lý trạng thái hệ thống, tiếp nhận yêu cầu và đưa ra các quyết định điều phối. Trong khi đó, Worker Node cung cấp tài nguyên tính toán để chạy các Pod chứa ứng dụng.

Ví dụ, một doanh nghiệp vận hành hệ thống thương mại điện tử với nhiều dịch vụ như quản lý sản phẩm, giỏ hàng, thanh toán và quản lý người dùng. Nếu mỗi dịch vụ được triển khai trên một máy chủ riêng, việc mở rộng và quản lý sẽ trở nên phức tạp khi số lượng ứng dụng tăng lên. Với Kubernetes Cluster, doanh nghiệp có thể triển khai các dịch vụ dưới dạng Container, phân phối chúng trên nhiều Node và quản lý thông qua một nền tảng chung.

Khi một ứng dụng cần thêm tài nguyên xử lý, Kubernetes có thể triển khai thêm các Pod nếu Cluster có đủ năng lực đáp ứng. Khi một Pod gặp sự cố, các Controller có thể tạo Pod thay thế để duy trì trạng thái mong muốn của ứng dụng. Đây là những cơ chế quan trọng giúp Kubernetes hỗ trợ khả năng mở rộng và phục hồi hệ thống.

Tuy nhiên, Kubernetes không tự động bảo đảm mọi ứng dụng luôn hoạt động liên tục. Khả năng sẵn sàng cao còn phụ thuộc vào kiến trúc Cluster, số lượng Node, cách phân phối Workload, cấu hình ứng dụng và các cơ chế dự phòng được triển khai.

Tìm hiểu thêm: Kubernetes Administrator là gì?

2. Kiến trúc Kubernetes Cluster gồm những thành phần nào?

Kiến trúc Kubernetes được tổ chức theo mô hình điều khiển và thực thi. Control Plane chịu trách nhiệm quản lý trạng thái mong muốn của hệ thống, còn Worker Node là nơi các ứng dụng được triển khai và vận hành.

 

Trong kiến trúc này, Control Plane không trực tiếp thực hiện mọi tác vụ của ứng dụng. Thay vào đó, Control Plane quản lý thông tin về tài nguyên, quyết định Pod nên được triển khai ở đâu và giám sát sự chênh lệch giữa trạng thái mong muốn với trạng thái thực tế.

Worker Node nhận các Pod được phân công và phối hợp với Container Runtime để chạy Container. Các thành phần mạng và lưu trữ hỗ trợ Pod giao tiếp, truy cập dữ liệu và cung cấp dịch vụ cho người dùng.

Sự phân chia trách nhiệm này là cơ sở giúp Kubernetes có thể quản lý nhiều Node và Workload trong cùng một Cluster.

Tìm hiểu thêm về Kubernetes RBAC

3. Control Plane là gì? Vai trò trong Kubernetes Cluster

Control Plane là tập hợp các thành phần chịu trách nhiệm quản lý và điều khiển Kubernetes Cluster. Đây là nơi tiếp nhận các yêu cầu thông qua Kubernetes API, lưu trữ trạng thái hệ thống, quyết định vị trí triển khai Pod và thực hiện các vòng lặp điều khiển để đưa trạng thái thực tế về gần trạng thái mong muốn.

Trong một Kubernetes Cluster, Control Plane thường bao gồm bốn thành phần quan trọng: kube-apiserver, etcd, kube-scheduler và kube-controller-manager.

3.1. kube-apiserver – Trung tâm giao tiếp của Kubernetes

kube-apiserver là thành phần cung cấp Kubernetes API, đóng vai trò điểm tiếp nhận và xử lý các yêu cầu quản lý tài nguyên trong Cluster.

Khi quản trị viên sử dụng kubectl để tạo Deployment, xem Pod hoặc cập nhật cấu hình Service, các yêu cầu sẽ được gửi đến Kubernetes API Server. Tại đây, hệ thống thực hiện những bước cần thiết như xác thực danh tính, kiểm tra quyền truy cập, kiểm tra tính hợp lệ của yêu cầu và xử lý thay đổi đối với tài nguyên.

Ví dụ, khi chạy câu lệnh:

kubectl get pods

kubectl gửi yêu cầu đến API Server để truy xuất thông tin Pod trong Namespace đang được sử dụng. API Server trả về dữ liệu để người dùng có thể quan sát trạng thái của các Pod.

Có thể xem API Server là điểm giao tiếp trung tâm giữa người quản trị, các thành phần Control Plane và những tác nhân khác trong Kubernetes Cluster.

3.2. etcd – Hệ thống lưu trữ trạng thái Cluster

etcd là cơ sở dữ liệu key-value phân tán, có tính nhất quán cao, được Kubernetes sử dụng để lưu trữ dữ liệu trạng thái của Cluster.

Những thông tin như cấu hình tài nguyên, trạng thái mong muốn và dữ liệu liên quan đến các đối tượng Kubernetes được lưu trữ trong etcd. Vì vậy, etcd là thành phần đặc biệt quan trọng đối với khả năng quản lý và khôi phục Cluster.

Nếu dữ liệu etcd bị mất hoặc hư hỏng mà không có phương án khôi phục phù hợp, hệ thống có thể gặp những vấn đề nghiêm trọng về khả năng quản lý tài nguyên.

Đối với Kubernetes Administrator, việc hiểu nguyên lý hoạt động, sao lưu và khôi phục etcd là kiến thức quan trọng, đặc biệt trong các môi trường Kubernetes tự quản lý.

3.3. kube-scheduler – Thành phần quyết định Pod chạy trên Node nào

kube-scheduler có nhiệm vụ theo dõi những Pod chưa được gán Node và lựa chọn Node phù hợp để triển khai.

Quá trình Scheduling không đơn thuần là tìm Node còn nhiều tài nguyên nhất. Scheduler cần xem xét nhiều yếu tố như Resource Requests, Node Selector, Node Affinity, Taints và Tolerations, các ràng buộc về phân phối Pod và những điều kiện khác.

Ví dụ, một Pod yêu cầu 2 CPU và 4Gi RAM sẽ không được lên lịch trên Node không đáp ứng đủ tài nguyên có thể phân bổ theo yêu cầu. Tương tự, nếu Pod được cấu hình chỉ chạy trên Node có nhãn nhất định, Scheduler phải lựa chọn Node đáp ứng điều kiện đó.

Khi không tìm được Node phù hợp, Pod có thể tiếp tục ở trạng thái Pending và xuất hiện các sự kiện liên quan đến Scheduling.

3.4. kube-controller-manager – Duy trì trạng thái mong muốn của hệ thống

kube-controller-manager chạy nhiều Controller khác nhau, có nhiệm vụ theo dõi trạng thái hệ thống và thực hiện những hành động cần thiết để trạng thái thực tế tiến gần trạng thái mong muốn.

Ví dụ, một Deployment được cấu hình duy trì ba Pod. Nếu một Pod bị xóa hoặc không còn đáp ứng yêu cầu, các Controller liên quan sẽ phối hợp tạo Pod thay thế để duy trì số lượng Replica mong muốn.

Cơ chế này được gọi là Reconciliation Loop – vòng lặp đối chiếu và điều chỉnh trạng thái. Đây là một trong những nguyên lý quan trọng nhất của Kubernetes, giúp hệ thống có khả năng tự động quản lý Workload thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thao tác thủ công.

4. Worker Node là gì? Những thành phần quan trọng trên Worker Node

Worker Node là máy chủ vật lý hoặc máy ảo cung cấp tài nguyên tính toán để chạy các Pod trong Kubernetes Cluster. Mỗi Worker Node thường bao gồm kubelet, Container Runtime và các thành phần mạng cần thiết để Pod có thể hoạt động.

Nếu Control Plane quyết định trạng thái mong muốn của hệ thống, Worker Node là nơi những quyết định đó được thực thi thông qua việc vận hành Container.

4.1. kubelet – Tác nhân quản lý Pod trên Node

kubelet là thành phần chạy trên mỗi Node, chịu trách nhiệm bảo đảm các Container thuộc Pod được vận hành theo cấu hình đã được giao.

Kubelet tương tác với Container Runtime để khởi tạo và quản lý Container, đồng thời báo cáo trạng thái Node và Pod về Kubernetes API.

Ví dụ, khi một Pod được Scheduler gán vào Worker Node, kubelet trên Node đó sẽ nhận thông tin cấu hình và phối hợp với Container Runtime để chuẩn bị môi trường chạy ứng dụng.

Nếu kubelet gặp sự cố hoặc mất khả năng liên lạc với Control Plane trong một khoảng thời gian nhất định, trạng thái Node có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến những vấn đề trong việc quản lý Pod.

4.2. Container Runtime – Thành phần thực thi Container

Container Runtime là phần mềm chịu trách nhiệm thực thi Container trên Node. Kubernetes sử dụng Container Runtime Interface (CRI) để giao tiếp với các runtime tương thích.

Một số Container Runtime phổ biến trong hệ sinh thái Kubernetes là containerd và CRI-O.

Container Runtime đảm nhiệm các công việc như tải Container Image, tạo Container và quản lý vòng đời thực thi của chúng.

Cần phân biệt Container Runtime với Kubernetes. Runtime trực tiếp chạy Container, trong khi Kubernetes điều phối và quản lý các Container đó ở quy mô Cluster.

Tìm hiểu ngay về: Kubernetes Troubleshooting

4.3. kube-proxy – Hỗ trợ cơ chế mạng Service

kube-proxy là thành phần mạng thường được triển khai trên các Node để hỗ trợ cơ chế kết nối đến Kubernetes Service.

Thành phần này duy trì các quy tắc mạng cần thiết nhằm chuyển tiếp lưu lượng đến những endpoint phù hợp của Service, tùy theo chế độ hoạt động và giải pháp mạng được sử dụng.

Tuy nhiên, không phải mọi Kubernetes Cluster đều bắt buộc sử dụng kube-proxy. Một số giải pháp mạng hiện đại có thể thay thế chức năng của kube-proxy bằng những cơ chế khác, chẳng hạn dựa trên eBPF.

4.4. Pod – Đơn vị triển khai ứng dụng trong Kubernetes

Pod là đơn vị triển khai nhỏ nhất mà Kubernetes có thể tạo và quản lý. Một Pod chứa một hoặc nhiều Container được triển khai cùng nhau, chia sẻ một số tài nguyên như mạng và Volume.

Trong thực tế, phần lớn Pod được quản lý thông qua các tài nguyên cấp cao hơn như Deployment, StatefulSet hoặc DaemonSet.

Khi Kubernetes cần triển khai một ứng dụng, Scheduler lựa chọn Node phù hợp, sau đó kubelet và Container Runtime trên Node đó phối hợp để chạy các Container thuộc Pod.

5. Control Plane và Worker Node khác nhau như thế nào?

Mặc dù cùng thuộc Kubernetes Cluster, Control Plane và Worker Node đảm nhiệm những chức năng khác nhau.

Tiêu chíControl PlaneWorker Node
Vai trò chínhQuản lý và điều khiển ClusterChạy Pod và Container
Thành phần tiêu biểuAPI Server, etcd, Scheduler, Controller Managerkubelet, Container Runtime, thành phần mạng
Chức năngTiếp nhận yêu cầu, lưu trạng thái, điều phốiThực thi Workload và báo cáo trạng thái
Quản lý tài nguyênQuyết định và theo dõi trạng thái mong muốnCung cấp CPU, RAM và tài nguyên thực thi
Khi gặp sự cốCó thể ảnh hưởng đến khả năng quản lý và điều phối ClusterCó thể ảnh hưởng đến các Pod chạy trên Node
Khả năng mở rộngCó thể triển khai nhiều bản sao thành phần Control PlaneCó thể bổ sung Node để tăng năng lực xử lý

Điểm cần lưu ý là Control Plane và Worker Node là những vai trò trong kiến trúc Kubernetes, không nhất thiết phải tương ứng với hai loại máy chủ vật lý hoàn toàn tách biệt. Trong các môi trường học tập hoặc thử nghiệm, một Node có thể đồng thời chạy các thành phần Control Plane và Workload. Tuy nhiên, với hệ thống production, kiến trúc cần được thiết kế phù hợp với yêu cầu hiệu năng, khả năng sẵn sàng và bảo mật.

Tìm hiểu thêm: Gateway API Kubernetes

6. Kubernetes Cluster hoạt động như thế nào khi triển khai ứng dụng?

Để hiểu rõ sự phối hợp giữa Control Plane và Worker Node, hãy xét tình huống một quản trị viên muốn triển khai ứng dụng NGINX với ba Replica.

Đầu tiên, người quản trị tạo Deployment bằng câu lệnh:

kubectl create deployment nginx-demo \
  --image=nginx:stable \
  --replicas=3

Khi câu lệnh được thực thi, kubectl gửi yêu cầu đến Kubernetes API Server. Sau khi yêu cầu được xử lý và tài nguyên được ghi nhận, các Controller liên quan bắt đầu thực hiện nhiệm vụ để đưa hệ thống về trạng thái mong muốn.

Deployment Controller phối hợp với ReplicaSet Controller để bảo đảm có ba Pod được tạo. Các Pod chưa được gán Node sẽ được Scheduler xem xét và lựa chọn Node phù hợp.

Sau khi Pod được gán Node, kubelet trên Node đó phối hợp với Container Runtime để tải Image và khởi chạy Container.

Quy trình triển khai Deployment trên Kubernetes

  1. Người quản trị gửi yêu cầu tạo Deployment qua kubectl.

  2. API Server xử lý và ghi nhận cấu hình tài nguyên.
  3. Các Controller tạo ReplicaSet và những Pod cần thiết.
  4. Scheduler lựa chọn Node phù hợp cho các Pod.
  5. Kubelet và Container Runtime khởi chạy Container.
  6. Các Controller tiếp tục theo dõi và đối chiếu trạng thái thực tế với trạng thái mong muốn.

Nếu một Pod bị xóa, ReplicaSet Controller có thể tạo Pod thay thế. Nếu một Worker Node gặp sự cố, Kubernetes có thể lên lịch các Pod thay thế trên những Node còn khả dụng, tùy theo loại Workload, thời gian phát hiện lỗi và các điều kiện về tài nguyên, lưu trữ.

Điều này cho thấy Kubernetes hoạt động dựa trên cơ chế điều khiển liên tục, thay vì chỉ thực hiện một lần thao tác triển khai ứng dụng.

7. Kubernetes Cluster có những mô hình triển khai nào?

Kubernetes Cluster có thể được triển khai theo nhiều mô hình khác nhau tùy theo nhu cầu của tổ chức.

Self-Managed Kubernetes là mô hình doanh nghiệp tự triển khai và quản lý Cluster, bao gồm các thành phần Control Plane, Worker Node, Networking, Storage và các hoạt động bảo trì. Mô hình này cung cấp khả năng kiểm soát hạ tầng cao nhưng yêu cầu đội ngũ vận hành có chuyên môn sâu.

Managed Kubernetes là mô hình sử dụng dịch vụ Kubernetes được quản lý bởi nhà cung cấp Cloud, chẳng hạn Amazon EKS, Azure Kubernetes Service hoặc Google Kubernetes Engine. Trong mô hình này, nhà cung cấp đảm nhiệm một phần trách nhiệm vận hành Control Plane, trong khi doanh nghiệp vẫn phải quản lý các thành phần thuộc phạm vi trách nhiệm của mình.

Ngoài ra, những công cụ như Minikube, kind hoặc các giải pháp Kubernetes nhẹ cũng được sử dụng trong môi trường học tập, phát triển và thử nghiệm. Chúng giúp người học tạo Cluster để thực hành mà không cần đầu tư hệ thống máy chủ phức tạp.

Việc lựa chọn mô hình triển khai phụ thuộc vào quy mô ứng dụng, ngân sách, yêu cầu bảo mật, khả năng quản trị và mức độ kiểm soát hạ tầng mong muốn.

8. Những sự cố thường gặp liên quan đến Control Plane và Worker Node

Hiểu kiến trúc Kubernetes Cluster đặc biệt quan trọng khi xử lý sự cố hệ thống.

Nếu một Pod liên tục ở trạng thái Pending, nguyên nhân có thể liên quan đến Scheduler, Resource Requests hoặc các ràng buộc Scheduling. Nếu một Node chuyển sang trạng thái NotReady, cần kiểm tra kubelet, Container Runtime, tài nguyên hệ thống và khả năng kết nối với Control Plane.

Khi Kubernetes API không thể truy cập, người quản trị cần kiểm tra trạng thái API Server và các thành phần phụ thuộc. Trong những hệ thống tự quản lý, sự cố etcd cũng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng quản lý Cluster.

Một số câu lệnh kiểm tra cơ bản gồm:

kubectl get nodes
kubectl get pods -A
kubectl describe node <node-name>
kubectl get events -A

Đối với người quản trị Kubernetes, khả năng xác định sự cố thuộc Control Plane, Worker Node hay Workload là bước quan trọng để khoanh vùng nguyên nhân và lựa chọn phương án khắc phục phù hợp.

9. Vì sao cần hiểu Kubernetes Cluster khi học chứng chỉ CKA?

Certified Kubernetes Administrator (CKA) là chứng chỉ đánh giá năng lực quản trị Kubernetes thông qua các tác vụ thực hành. Trong đó, kiến thức về Kubernetes Cluster, Control Plane và Worker Node là nền tảng để tiếp cận những nội dung như Cluster Installation, Configuration, Workloads, Networking, Storage và Troubleshooting.

Người học CKA không chỉ cần biết chức năng của từng thành phần mà còn phải hiểu cách chúng phối hợp trong quá trình triển khai ứng dụng và xử lý sự cố.

Ví dụ, khi một Pod không thể được lên lịch, cần xác định vai trò của Scheduler. Khi Node không sẵn sàng, cần biết cách kiểm tra kubelet. Khi Cluster gặp vấn đề về trạng thái hoặc khả năng quản lý, cần hiểu vai trò của API Server và etcd.

Chính vì vậy, nắm vững kiến trúc Kubernetes Cluster giúp người học phát triển tư duy quản trị hệ thống, thay vì chỉ ghi nhớ các câu lệnh kubectl.

>>Kiến thức nền tảng trước khi học CKA

10. Học Kubernetes Cluster và quản trị hệ thống tại BKACAD

Đối với những người muốn phát triển theo hướng DevOps Engineer, Cloud Engineer hoặc Kubernetes Administrator, việc hiểu và thực hành kiến trúc Kubernetes Cluster là bước quan trọng trong quá trình xây dựng năng lực chuyên môn.

Tại BKACAD – Học viện Công nghệ Bách Khoa, khóa học Certified Kubernetes Administrator (CKA) được xây dựng theo định hướng đào tạo kỹ năng triển khai, cấu hình, quản lý và xử lý sự cố Kubernetes.

Chương trình tập trung vào các nhóm kiến thức quan trọng như Cluster Architecture, Installation & Configuration, Workloads & Scheduling, Services & Networking, Storage và Troubleshooting. Thông qua các bài thực hành Lab, học viên có cơ hội làm quen với môi trường Kubernetes, tìm hiểu cách các thành phần trong Cluster phối hợp và rèn luyện kỹ năng quản trị hệ thống.

Nếu đang tìm kiếm lộ trình học Kubernetes có hệ thống để nâng cao kỹ năng DevOps hoặc chuẩn bị cho chứng chỉ CKA, bạn có thể tham khảo:

Khóa học Certified Kubernetes Administrator (CKA) tại BKACAD

11. Kết luận

Kubernetes Cluster là nền tảng cốt lõi giúp Kubernetes triển khai và điều phối các ứng dụng Container trên nhiều máy chủ. Trong đó, Control Plane đảm nhiệm việc quản lý trạng thái và điều phối hệ thống, còn Worker Node cung cấp tài nguyên để thực thi các Pod và Container.

Việc hiểu rõ vai trò của API Server, etcd, Scheduler, Controller Manager, kubelet và Container Runtime giúp người học nắm được nguyên lý vận hành Kubernetes, đồng thời có nền tảng để tiếp cận những kiến thức chuyên sâu hơn về Networking, Storage, Security và Troubleshooting.

Đối với người muốn trở thành Kubernetes Administrator hoặc theo đuổi lĩnh vực DevOps, hiểu kiến trúc Kubernetes Cluster không chỉ là kiến thức cơ bản mà còn là nền tảng để triển khai, vận hành và xử lý sự cố hệ thống hiệu quả.

Chia sẻ bài viết

Bài viết liên quan

Học Photoshop từ cơ bản đến nâng cao: Lộ trình cho người mới

Học Photoshop từ cơ bản đến nâng cao nên bắt đầu với giao diện, Layer, công cụ tạo vùng chọn và Layer Mask, sau đó chuyển sang chỉnh màu, retouch...

Thiết kế ấn phẩm truyền thông là gì? Kỹ năng cần có

Thiết kế ấn phẩm truyền thông là quá trình sử dụng hình ảnh, màu sắc, typography và bố cục để tạo ra các sản phẩm phục vụ hoạt động quảng bá, giới...

Học Canva có đủ để làm thiết kế đồ họa chuyên nghiệp?

Học Canva có thể đủ để thực hiện nhiều công việc thiết kế đồ họa chuyên nghiệp ở mức cơ bản đến trung cấp, đặc biệt trong Social Media, Content...

Tư duy thiết kế là gì? 7 nguyên tắc thiết kế chuyên nghiệp

Tư duy thiết kế là khả năng phân tích vấn đề, tổ chức thông tin và lựa chọn các yếu tố thị giác để tạo ra sản phẩm vừa có tính thẩm mỹ, vừa truyền tải...

Người trái ngành có thể trở thành Graphic Designer không?

Người không học đúng chuyên ngành hoàn toàn có thể trở thành Graphic Designer nếu xây dựng được nền tảng tư duy thiết kế, sử dụng thành thạo các công...

Marketing có cần học thiết kế đồ họa không?

Người làm Marketing học thiết kế đồ họa nên bắt đầu từ tư duy bố cục, màu sắc, typography và kỹ năng truyền tải thông điệp, sau đó làm quen Canva...