Trong Kubernetes, Pod có thể bị xóa, khởi động lại hoặc thay thế bất cứ lúc nào. Điều này đặt ra thách thức lớn đối với những ứng dụng cần lưu trữ dữ liệu lâu dài như cơ sở dữ liệu, hệ thống quản lý tệp hoặc ứng dụng Stateful.
Để giải quyết vấn đề này, Kubernetes cung cấp hai tài nguyên quan trọng là PersistentVolume (PV) và PersistentVolumeClaim (PVC).
Vậy PersistentVolume và PersistentVolumeClaim là gì? Chúng hoạt động như thế nào và cách quản lý Storage trong Kubernetes ra sao? Hãy cùng BKACAD tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Contents
- 1. 1. PersistentVolume (PV) là gì?
- 2. 2. PersistentVolumeClaim (PVC) là gì?
- 3. 3. Phân biệt PersistentVolume và PersistentVolumeClaim
- 4. 4. Hướng dẫn tạo PersistentVolume và PersistentVolumeClaim
- 5. 5. StorageClass và Dynamic Provisioning là gì?
- 6. 6. Những lưu ý khi quản lý Storage trong Kubernetes
- 7. 7. Học Kubernetes Storage chuyên sâu tại BKACAD
- 8. Kết luận
1. PersistentVolume (PV) là gì?
PersistentVolume (PV) là tài nguyên lưu trữ trong Kubernetes Cluster, được quản trị viên tạo sẵn hoặc cấp phát tự động thông qua StorageClass.
Khác với dữ liệu lưu trực tiếp trong filesystem của Container, PV có vòng đời độc lập với Pod sử dụng nó. PV có thể đại diện cho nhiều hệ thống lưu trữ như NFS, iSCSI hoặc các dịch vụ lưu trữ của Cloud Provider. Nhờ đó, ứng dụng có thể tiếp tục truy cập dữ liệu sau khi Pod được tạo lại, miễn là Volume và dữ liệu bên dưới vẫn được duy trì.
2. PersistentVolumeClaim (PVC) là gì?
PersistentVolumeClaim (PVC) là yêu cầu sử dụng tài nguyên lưu trữ do người dùng hoặc ứng dụng tạo ra trong Kubernetes. Thay vì phải trực tiếp quản lý ổ đĩa, người dùng khai báo nhu cầu như dung lượng, Access Mode và StorageClass. Kubernetes sẽ tìm PV phù hợp để liên kết với PVC hoặc cấp phát PV mới nếu hệ thống hỗ trợ Dynamic Provisioning.

Khi triển khai ứng dụng có dữ liệu cần duy trì lâu dài, PVC thường được sử dụng để yêu cầu tài nguyên lưu trữ cho Pod. Một trường hợp phổ biến là triển khai cơ sở dữ liệu bằng Kubernetes StatefulSet, trong đó mỗi Pod có thể được cấp một PVC riêng thông qua volumeClaimTemplates, giúp quản lý dữ liệu và danh tính của từng phiên bản ứng dụng.
3. Phân biệt PersistentVolume và PersistentVolumeClaim
| Tiêu chí | PersistentVolume (PV) | PersistentVolumeClaim (PVC) |
|---|---|---|
| Vai trò | Cung cấp tài nguyên lưu trữ | Yêu cầu sử dụng lưu trữ |
| Phạm vi | Cấp Cluster | Cấp Namespace |
| Đối tượng sử dụng | Hạ tầng lưu trữ | Pod và ứng dụng |
| Dung lượng | Khai báo dung lượng cung cấp | Khai báo dung lượng cần dùng |
| Vòng đời | Độc lập với Pod | Độc lập với Pod |
Có thể hiểu đơn giản: PV là tài nguyên lưu trữ được cung cấp, còn PVC là yêu cầu sử dụng tài nguyên đó.
4. Hướng dẫn tạo PersistentVolume và PersistentVolumeClaim
Dưới đây là ví dụ cấu hình PV/PVC tĩnh trong môi trường Kubernetes thực hành.
Bước 1: Tạo PersistentVolume
Tạo file pv.yaml:
apiVersion: v1
kind: PersistentVolume
metadata:
name: demo-pv
spec:
capacity:
storage: 5Gi
accessModes:
- ReadWriteOnce
persistentVolumeReclaimPolicy: Retain
storageClassName: ""
hostPath:
path: /mnt/demo-data
type: DirectoryOrCreateTrong đó, storage: 5Gi quy định dung lượng, ReadWriteOnce xác định chế độ truy cập và Retain giúp giữ lại tài nguyên lưu trữ sau khi PVC bị xóa.
hostPath chỉ nên sử dụng trong môi trường thử nghiệm, không phù hợp làm giải pháp lưu trữ production đa Node.
Bước 2: Tạo PersistentVolumeClaim
Tạo file pvc.yaml:
apiVersion: v1
kind: PersistentVolumeClaim
metadata:
name: demo-pvc
spec:
accessModes:
- ReadWriteOnce
storageClassName: ""
resources:
requests:
storage: 5GiPVC yêu cầu 5Gi dung lượng và được phép liên kết với PV có điều kiện phù hợp.
Bước 3: Triển khai và kiểm tra
kubectl apply -f pv.yaml
kubectl apply -f pvc.yaml
kubectl get pv
kubectl get pvcNếu liên kết thành công, PV và PVC sẽ hiển thị trạng thái Bound.
5. StorageClass và Dynamic Provisioning là gì?
StorageClass là tài nguyên giúp Kubernetes xác định cách cấp phát Storage dựa trên loại hệ thống lưu trữ, Provisioner và các thông số cấu hình.
Với Dynamic Provisioning, Kubernetes có thể tự động cấp phát PV khi PVC được tạo, thay vì yêu cầu quản trị viên chuẩn bị từng PV thủ công.
Ví dụ PVC sử dụng StorageClass có sẵn tên standard:
apiVersion: v1
kind: PersistentVolumeClaim
metadata:
name: dynamic-pvc
spec:
storageClassName: standard
accessModes:
- ReadWriteOnce
resources:
requests:
storage: 10GiNếu Cluster đã cấu hình StorageClass standard cùng Provisioner hoạt động, hệ thống có thể tự động tạo Volume đáp ứng yêu cầu.
Thay vì phải chuẩn bị sẵn từng PersistentVolume, người quản trị có thể tự động hóa quá trình cấp phát bằng StorageClass. Để hiểu rõ cách Provisioner tạo Volume, lựa chọn loại lưu trữ và thiết lập chính sách thu hồi dữ liệu, bạn có thể tham khảo hướng dẫn StorageClass Kubernetes và Dynamic Volume Provisioning.
6. Những lưu ý khi quản lý Storage trong Kubernetes
Một trong những vấn đề thường gặp khi quản lý lưu trữ Kubernetes là PVC không thể chuyển sang trạng thái Bound hoặc Pod không thể Mount Volume. Những tình huống này đòi hỏi người quản trị kiểm tra Events, StorageClass, Access Mode và khả năng cấp phát tài nguyên. Đây cũng là một phần của kỹ năng Kubernetes Troubleshooting cần rèn luyện khi vận hành Cluster.
Để quản lý Storage hiệu quả, quản trị viên cần chú ý:
Access Modes: Hiểu sự khác biệt giữa ReadWriteOnce, ReadOnlyMany và ReadWriteMany.
Reclaim Policy: Kiểm tra chính sách
RetainhoặcDeletetrước khi xóa PVC.StorageClass: Lựa chọn loại lưu trữ phù hợp với yêu cầu hiệu năng.
Backup dữ liệu: PV/PVC không thay thế cơ chế sao lưu và khôi phục.
Troubleshooting: Sử dụng
kubectl describe pvcđể kiểm tra nguyên nhân PVC Pending.
Đặc biệt, chính sách Delete có thể khiến tài nguyên lưu trữ phía dưới bị xóa khi PVC được giải phóng, tùy cơ chế Provisioner.
7. Học Kubernetes Storage chuyên sâu tại BKACAD
Quản lý Storage là một trong những kỹ năng quan trọng của chứng chỉ Certified Kubernetes Administrator (CKA), chiếm 10% nội dung kỳ thi.
Tại BKACAD, khóa học CKA gồm 22 buổi, được xây dựng theo định hướng thực hành. Học viên được tìm hiểu và thực hành PersistentVolume, PersistentVolumeClaim, StorageClass, Dynamic Provisioning và triển khai ứng dụng Stateful.
Đặc biệt, chương trình dành các buổi 13–15 cho chủ đề Storage, giúp học viên củng cố kỹ năng cấu hình và xử lý sự cố lưu trữ trên Kubernetes Cluster.
Khóa học phù hợp với System Administrator, DevOps Engineer, Cloud Engineer và những người định hướng trở thành Kubernetes Administrator.
Khám phá khóa học CKA tại BKACAD: Xem lộ trình đào tạo và đăng ký tư vấn CKA
Kết luận
Hiểu rõ PersistentVolume và PersistentVolumeClaim là gì là nền tảng quan trọng để quản lý dữ liệu trong Kubernetes. PV cung cấp tài nguyên lưu trữ, PVC đóng vai trò yêu cầu sử dụng, còn StorageClass hỗ trợ tự động hóa quá trình cấp phát. Nắm vững các thành phần này giúp quản trị viên triển khai ứng dụng Stateful hiệu quả, quản lý lưu trữ linh hoạt và nâng cao năng lực vận hành Kubernetes.

